Khi tìm hiểu các giải pháp hỗ trợ nhìn rõ mà không cần đeo kính gọng suốt ngày, nhiều người sẽ bắt gặp hai lựa chọn quen thuộc là kính áp tròng và ortho-k. Tuy nhiên, vì ortho-k là loại kính áp tròng chuyên dụng đeo vào ban đêm, không ít người băn khoăn rằng kính ortho k có nguy hiểm không, có khác gì so với lens thông thường và liệu có ảnh hưởng đến mắt nếu dùng lâu dài hay không. Thực tế, ortho-k không phải là phương pháp “mặc định nguy hiểm”, nhưng đây cũng không phải sản phẩm có thể tự mua về đeo theo cảm tính. Mức độ an toàn của ortho-k phụ thuộc rất lớn vào khâu thăm khám, fit kính, vệ sinh, lịch đeo và tái khám định kỳ. Contact lens nói chung là thiết bị y tế và không hoàn toàn không có rủi ro; đeo đúng và chăm sóc đúng mới là yếu tố quan trọng nhất để bảo vệ mắt.
Kính áp tròng là gì? Ortho-k có phải là kính áp tròng không?
Kính áp tròng là loại kính tiếp xúc trực tiếp với bề mặt mắt để hỗ trợ điều chỉnh thị lực hoặc phục vụ nhu cầu thẩm mỹ. Trên thị trường hiện nay, người dùng thường quen với kính áp tròng mềm dùng 1 ngày, 1 tháng hoặc 3 tháng, ngoài ra còn có kính áp tròng cứng thấm khí. Theo FDA, kính áp tròng mềm thường dễ làm quen hơn, còn kính cứng thấm khí bền hơn, ít bám cặn hơn và có thể cho thị lực sắc nét hơn nhưng ban đầu sẽ khó thích nghi hơn.
Ortho-k cũng là một dạng kính áp tròng, nhưng khác với lens mềm thông thường. Đây là loại kính áp tròng cứng thấm khí được thiết kế để đeo vào ban đêm, giúp tạm thời điều chỉnh hình dạng bề mặt giác mạc trong lúc ngủ. Nhờ đó, người dùng có thể nhìn rõ hơn vào ban ngày mà không cần đeo kính gọng hay kính áp tròng khi thức. Đây là phương pháp đã được ứng dụng cho mục đích hỗ trợ cải thiện thị lực tạm thời ở những trường hợp phù hợp.
Nói đơn giản, nếu kính áp tròng mềm thường phù hợp với nhu cầu đeo linh hoạt ban ngày, đi làm, đi chơi hoặc thay đổi phong cách, thì ortho-k là giải pháp chuyên biệt hơn, cần được theo dõi chặt chẽ hơn. Vì vậy, khi tìm hiểu kính ortho k có nguy hiểm không, bạn không nên đánh đồng ortho-k với các loại lens thời trang hoặc kính áp tròng mềm đeo hằng ngày.
Kính ortho k có nguy hiểm không?
Câu trả lời đúng là ortho-k không phải lúc nào cũng nguy hiểm, nhưng có thể trở nên rủi ro nếu dùng sai cách. Vì đây là loại kính áp tròng đeo khi ngủ, nguy cơ viêm nhiễm ở mắt sẽ cao hơn so với kính áp tròng chỉ đeo ban ngày. Một số khuyến cáo chuyên môn cũng cho thấy việc ngủ với kính áp tròng làm tăng nguy cơ nhiễm trùng mắt, và đây là điểm người dùng ortho-k cần đặc biệt lưu ý.
Điều đó không có nghĩa là ai đeo ortho-k cũng sẽ gặp biến chứng. Nếu được chỉ định đúng, mắt phù hợp, kính được fit chuẩn và người đeo tuân thủ nghiêm hướng dẫn vệ sinh, lịch đeo và lịch tái khám, ortho-k vẫn là một lựa chọn đã được ứng dụng trong thực hành nhãn khoa. Vấn đề lớn nhất không nằm ở bản thân chiếc kính, mà nằm ở việc sử dụng sai hướng dẫn hoặc chủ quan với những dấu hiệu bất thường ở mắt.
Những rủi ro dễ gặp nếu dùng sai cách
1. Viêm giác mạc do nhiễm trùng
Đây là rủi ro đáng lo nhất khi nói đến ortho-k và cũng là lý do nhiều người đặt câu hỏi kính ortho k có nguy hiểm không. CDC cho biết nhiễm trùng giác mạc liên quan đến kính áp tròng có thể dẫn đến tổn thương giác mạc, phải dùng kháng sinh kéo dài, cần theo dõi nhiều lần, thậm chí có khả năng để lại tổn thương mắt vĩnh viễn hoặc mất thị lực một phần trong những trường hợp nặng.
Nguy cơ này tăng rõ khi người dùng không rửa tay trước khi thao tác, để kính tiếp xúc với nước, ngủ với lens không đúng hướng dẫn, dùng kính quá lịch thay hoặc vẫn tiếp tục đeo dù mắt đã đỏ, đau, cộm hay nhìn mờ. CDC cũng nhấn mạnh nhiều hành vi nguy cơ với contact lens là hoàn toàn có thể phòng tránh được nếu người dùng tuân thủ đúng hướng dẫn chăm sóc.
2. Đỏ mắt, cộm mắt, chảy nước mắt và kích ứng
Ngoài nguy cơ nhiễm trùng, người đeo ortho-k sai cách còn có thể gặp những biểu hiện dễ nhận thấy như đỏ mắt, cộm mắt, khó chịu, chảy nước mắt hoặc cảm giác mắt bị kích ứng sau khi ngủ dậy. Đây có thể là dấu hiệu cho thấy kính chưa thực sự phù hợp, thao tác tháo lắp chưa đúng, thời gian đeo chưa hợp lý hoặc mắt đang phản ứng không tốt trong quá trình sử dụng. Các hướng dẫn dành cho người đeo ortho-k cũng nhấn mạnh rằng cần rửa tay sạch trước khi tháo lắp kính và tuân thủ đúng thời gian đeo mỗi đêm để giúp mắt an toàn hơn.
Nhiều người có tâm lý “đeo lens mới thì cộm một chút là bình thường”, nhưng với ortho-k, các biểu hiện kéo dài hoặc lặp lại nhiều lần không nên bị xem nhẹ. Nếu mắt đã đỏ hoặc khó chịu rõ rệt mà vẫn tiếp tục đeo, nguy cơ vấn đề trở nên nghiêm trọng hơn sẽ tăng lên.
3. Thị lực dao động, nhìn mờ, lóa sáng hoặc bóng mờ
Vì ortho-k tạo hiệu quả bằng cách thay đổi tạm thời hình dạng giác mạc, một số người có thể gặp tình trạng nhìn mờ, thị lực chưa ổn định, lóa sáng hoặc khó nhìn rõ vào một số thời điểm, nhất là giai đoạn đầu hoặc khi lịch đeo không đều. Tài liệu FDA cho biết để duy trì hiệu quả ortho k, người dùng phải tiếp tục đeo theo đúng lịch đã được chỉ định; nếu không, thị lực ban ngày có thể dao động và ảnh hưởng đến các hoạt động như lái xe ban đêm.
Điều này cũng cho thấy ortho-k không phù hợp với kiểu dùng thất thường, lúc đeo lúc không. Nếu người dùng muốn một giải pháp linh hoạt hơn cho nhu cầu ngắn hạn, kính áp tròng mềm đeo ban ngày đôi khi sẽ phù hợp hơn so với ortho-k.
Vì sao ortho-k cần cẩn thận hơn kính áp tròng thông thường?
Điểm khác biệt lớn nhất là ortho-k là kính áp tròng đeo trong lúc ngủ. Trong khi đó, CDC khuyến cáo nên tránh ngủ với kính áp tròng trừ khi được chuyên gia mắt chỉ định, vì ngủ với lens làm tăng nguy cơ nhiễm trùng mắt. Với ortho-k, việc đeo qua đêm là một phần của phương pháp, nên người dùng càng phải nghiêm túc hơn trong khâu chăm sóc, theo dõi và tái khám.
Ngoài ra, ortho-k không phải sản phẩm mua theo cảm giác “đeo vừa là được”. Đây là loại kính được fit dựa trên tình trạng giác mạc, chỉ định khúc xạ và kế hoạch theo dõi cụ thể. Chính vì vậy, ortho-k không nên được tiếp cận như một loại lens thời trang hay lens tiện lợi thông thường.
Ai nên thận trọng khi cân nhắc đeo ortho-k?
Theo tài liệu FDA, ortho k lens không nên dùng trong các trường hợp đang có viêm hoặc nhiễm trùng phần trước của mắt, có bệnh lý ở giác mạc, kết mạc hoặc mi mắt, khô mắt nặng, giảm cảm giác giác mạc, dị ứng liên quan đến dung dịch chăm sóc kính hoặc bệnh toàn thân có thể ảnh hưởng đến mắt. Tài liệu cũng nêu rõ không nên tiếp tục dùng khi mắt đỏ hoặc kích ứng.
Nói cách khác, không phải ai thích cũng có thể đeo ortho-k. Ngay cả khi bạn từng đeo kính áp tròng mềm bình thường, điều đó cũng không đồng nghĩa bạn chắc chắn phù hợp với ortho-k. Việc khám mắt trước khi quyết định là bước rất quan trọng để giảm rủi ro.
Cách dùng ortho-k an toàn hơn
Muốn giảm rủi ro khi dùng ortho-k, điều đầu tiên là phải khám mắt và đo, fit kính tại nơi có chuyên môn. Sau đó, người đeo cần rửa tay thật kỹ trước khi chạm vào kính, dùng đúng dung dịch vệ sinh được khuyến nghị, không để kính tiếp xúc với nước, không bỏ qua lịch tái khám và tháo kính ngay khi thấy mắt khó chịu. Các khuyến cáo an toàn dành cho người đeo kính áp tròng cũng nhấn mạnh rằng việc giữ tay sạch, chăm sóc kính đúng cách, tránh để kính dính nước và liên hệ sớm với chuyên gia mắt khi có dấu hiệu bất thường là những nguyên tắc rất quan trọng để bảo vệ mắt.
Nếu bạn chỉ đang tìm một giải pháp linh hoạt cho nhu cầu đeo ban ngày, đi làm, đi chơi hoặc sử dụng không thường xuyên, kính áp tròng mềm có thể là lựa chọn dễ tiếp cận hơn. Còn nếu bạn quan tâm đến ortho-k vì muốn nhìn rõ vào ban ngày mà không cần đeo kính khi thức, hãy tiếp cận nó như một phương pháp cần tư vấn và theo dõi chuyên môn, không phải một sản phẩm mua theo xu hướng.
Kết luận
Vậy kính ortho k có nguy hiểm không? Câu trả lời là không hẳn nguy hiểm nếu dùng đúng, nhưng rủi ro hoàn toàn có thể xảy ra nếu dùng sai cách. Bởi đây là một dạng kính áp tròng cứng thấm khí đeo qua đêm, ortho-k đòi hỏi người dùng phải cẩn thận hơn nhiều so với lens mềm thông thường. Những rủi ro dễ gặp nhất là nhiễm trùng giác mạc, đỏ mắt, kích ứng, cộm mắt và thị lực dao động.
Nếu bạn chỉ cần một giải pháp tiện lợi cho sinh hoạt hằng ngày, kính áp tròng mềm có thể là lựa chọn phù hợp hơn. Còn nếu bạn đang nghiêm túc tìm hiểu ortho-k, hãy khám mắt kỹ và nghe tư vấn từ người có chuyên môn trước khi quyết định. Chọn đúng loại kính áp tròng phù hợp với mắt và thói quen sống của mình luôn quan trọng hơn việc chạy theo một lựa chọn đang được nhắc đến nhiều.
Liên hệ tư vấn
Nếu bạn đang tìm hiểu kính áp tròng để dùng hằng ngày, đi làm, đi chơi hoặc muốn chọn một dòng lens phù hợp với nhu cầu thực tế của mắt, hãy ưu tiên tham khảo tại nơi có sản phẩm rõ ràng và được tư vấn kỹ hơn về cách đeo, cách vệ sinh cũng như thời gian sử dụng phù hợp. Liên hệ cửa hàng Mắt kính Tâm Đức để chọn những dòng lens phù hợp hơn với nhu cầu đeo hằng ngày, đồng thời dễ được hỗ trợ khi cần tư vấn về cách sử dụng an toàn.
Câu hỏi thường gặp về kính Ortho k
1. Kính ortho k có nguy hiểm không nếu đeo đúng cách?
Không phải mặc định nguy hiểm. Rủi ro tăng lên chủ yếu khi đeo sai hướng dẫn, vệ sinh kém, bỏ tái khám hoặc tiếp tục đeo dù mắt đã có dấu hiệu bất thường. FDA vẫn phê duyệt các ortho k lens cho mục đích giảm cận tạm thời ở mắt không bệnh lý.
2. Ortho-k có phải là kính áp tròng không?
Có. Đây là một dạng kính áp tròng cứng thấm khí dùng khi ngủ để tạm thời định hình lại giác mạc và giúp nhìn rõ hơn vào ban ngày.
3. Vì sao ortho-k dễ khiến nhiều người lo hơn lens thường?
Vì ortho-k là loại lens đeo qua đêm. CDC và FDA đều cảnh báo việc ngủ với kính áp tròng liên quan đến nguy cơ nhiễm trùng mắt nghiêm trọng cao hơn so với đeo ban ngày.
4. Khi nào cần ngừng đeo ortho-k ngay?
Khi mắt đỏ, kích ứng, đau, cộm nhiều, chảy nước mắt bất thường hoặc nhìn mờ rõ rệt. FDA nêu rõ nếu mắt đỏ hoặc kích ứng thì không nên tiếp tục sử dụng.
5. Nên chọn ortho-k hay kính áp tròng mềm?
Điều đó phụ thuộc vào nhu cầu. Nếu bạn cần giải pháp nhìn rõ ban ngày mà không muốn đeo kính khi thức, ortho-k có thể phù hợp khi được chỉ định đúng. Nếu bạn cần sự linh hoạt, dễ dùng hơn cho sinh hoạt hằng ngày, kính áp tròng mềm thường là lựa chọn nhẹ nhàng và dễ tiếp cận hơn
