Đau mắt đỏ là tình trạng rất nhiều người từng gặp hoặc ít nhất cũng từng lo lắng vì sợ lây cho người thân, đồng nghiệp và bạn bè xung quanh. Trong số những thắc mắc phổ biến nhất, câu hỏi đau mắt đỏ có lây khi nhìn nhau không luôn được tìm kiếm rất nhiều. Nếu bạn cũng đang băn khoăn về điều này, hãy để Mắt kính Tâm Đức giúp bạn hiểu rõ hơn cơ chế lây thật sự, cách chăm sóc mắt đúng và vì sao khi ra ngoài, nhiều người vẫn chọn đeo kính mát để mắt đỡ khó chịu hơn.
Đau mắt đỏ có lây khi nhìn nhau không?
Câu trả lời ngắn gọn là không. Đau mắt đỏ không lây chỉ vì hai người nhìn vào mắt nhau. Học viện Nhãn khoa Hoa Kỳ giải thích rõ rằng mầm bệnh không truyền qua “ánh nhìn”, nghĩa là virus hay vi khuẩn không đi từ mắt người này sang mắt người khác chỉ vì đứng đối diện hoặc giao tiếp bằng mắt.
Nhiều người vẫn hiểu lầm vì đau mắt đỏ thường xuất hiện theo cụm trong gia đình, lớp học hoặc nơi làm việc. Khi thấy một người bị mắt đỏ rồi vài ngày sau những người khác cũng mắc, họ dễ nghĩ nguyên nhân là do ngồi gần hoặc nhìn nhau. Thực tế, việc lây lan của nó lại liên quan chủ yếu đến tiếp xúc với dịch tiết mắt, tay bẩn hoặc đồ dùng bị nhiễm chứ không phải do nhìn thẳng vào mắt người bệnh.
Hiểu đúng điểm này rất quan trọng vì nếu sợ sai chỗ, bạn sẽ dễ bỏ qua những cách phòng bệnh thật sự hiệu quả. Với đau mắt đỏ, điều đáng quan tâm hơn là rửa tay, tránh dụi mắt, không dùng chung khăn mặt, thuốc nhỏ mắt, gối, mỹ phẩm mắt hoặc các vật dụng chạm gần vùng mắt. Đây mới là những yếu tố liên quan trực tiếp đến nguy cơ lây lan trong sinh hoạt hằng ngày.
Nói một cách dễ hiểu, nó không truyền qua ánh mắt nhưng vẫn là bệnh dễ lây nếu thói quen vệ sinh không tốt. Vì vậy, thay vì né giao tiếp bằng mắt, bạn nên tập trung vào việc giữ tay sạch, tách riêng đồ dùng cá nhân và hạn chế chạm tay lên mắt khi chưa vệ sinh kỹ.
Đau mắt đỏ thật sự lây qua những con đường nào?
Về bản chất, đau mắt đỏ là tình trạng viêm kết mạc, tức lớp màng mỏng phủ phần lòng trắng của mắt và mặt trong mí mắt. CDC cho biết việc này có thể do virus, vi khuẩn, dị ứng, hóa chất kích ứng, việc đeo kính áp tròng hoặc một số bệnh lý khác gây ra. Trong đó, đau mắt đỏ do virus và vi khuẩn là hai nhóm dễ lây, còn đau mắt đỏ do dị ứng thì không lây cho người khác.
Con đường lây phổ biến nhất của đau mắt đỏ là tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết từ mắt người bệnh. Ví dụ, người đang bị dụi mắt rồi chạm vào điện thoại, tay nắm cửa, bàn ghế, khăn mặt hoặc chăn gối; sau đó người khác chạm vào những vật đó rồi đưa tay lên mắt thì nguy cơ lây sẽ tăng lên. Đây là lý do đau mắt đỏ thường xuất hiện theo cụm trong gia đình hoặc môi trường sinh hoạt chung.
Ngoài tay và bề mặt dùng chung, một số vật dụng cá nhân cũng là mắt xích khiến đau mắt đỏ lây nhanh hơn, như thuốc nhỏ mắt, mỹ phẩm vùng mắt, kính áp tròng hoặc hộp đựng lens. Nếu trong nhà có người bị, việc dùng riêng khăn mặt, thay vỏ gối thường xuyên và vệ sinh tay sau khi chạm vào đồ dùng của người bệnh là rất cần thiết.
Nhiều người nghĩ chỉ cần tránh tiếp xúc trực tiếp với mắt người bệnh là đủ, nhưng với đau mắt đỏ, các tiếp xúc gián tiếp trong sinh hoạt mới là điều đáng lưu ý hơn. Một thói quen rất nhỏ như đưa tay lên mắt sau khi cầm điện thoại, tay nắm cửa hay khăn mặt dùng chung cũng có thể làm nguy cơ tăng lên. Chính vì vậy, muốn phòng ngừa đúng cách thì phải bắt đầu từ vệ sinh tay và vật dụng chứ không chỉ né nhìn nhau.
Một điểm cũng cần nhắc rõ là không phải trường hợp mắt đỏ nào cũng có tính lây truyền. Nếu nguyên nhân là dị ứng hoặc kích ứng môi trường, đau mắt đỏ sẽ không lây cho người xung quanh như dạng do virus hoặc vi khuẩn. Điều này giải thích vì sao có người bị mắt đỏ kéo dài theo mùa nhưng những người sống cùng lại không bị lây.
Dấu hiệu nào cho thấy bạn có thể đang bị đau mắt đỏ?
Dấu hiệu dễ nhận ra nhất của đau mắt đỏ là phần lòng trắng của mắt trở nên đỏ hoặc hồng hơn bình thường. Ngoài ra, CDC cho biết đau mắt đỏ còn có thể đi kèm cảm giác cộm, rát, chảy nước mắt, sưng nhẹ, ngứa hoặc có dịch tiết làm mí mắt dính lại, nhất là vào buổi sáng. Đây là nhóm biểu hiện rất thường gặp khi đau mắt đỏ bắt đầu xuất hiện.
Tùy nguyên nhân, triệu chứng của đau mắt đỏ có thể khác nhau đôi chút. Nếu đau mắt đỏ do virus, mắt thường đỏ, chảy nước nhiều và khá dễ lây. Nếu đau mắt đỏ do vi khuẩn, dịch tiết có thể đặc hơn và làm mí mắt dính rõ hơn. Nếu đau mắt đỏ do dị ứng, cảm giác ngứa thường nổi bật hơn và thường xuất hiện ở cả hai mắt.
Ở giai đoạn đầu, đau mắt đỏ đôi khi chỉ khiến mắt hơi đỏ, hơi cộm hoặc khó chịu nhẹ nên nhiều người nhầm với mỏi mắt, thiếu ngủ hoặc nhìn màn hình quá lâu. Sự chủ quan này có thể làm họ tiếp tục dụi mắt, đeo lens hoặc chạm tay bẩn lên mắt, khiến đau mắt đỏ rõ hơn sau vài ngày. Vì vậy, nhận biết sớm đau mắt đỏ giúp bạn chủ động hơn trong việc chăm sóc và hạn chế lây cho người khác.
Tuy nhiên, không phải trường hợp mắt đỏ nào cũng là đau mắt đỏ đơn thuần. Nếu mắt đỏ đi kèm đau nhiều, nhìn mờ, đỏ dữ dội hoặc nhạy sáng rõ rệt, bạn không nên tự kết luận đó chỉ là đau mắt đỏ nhẹ. AAO lưu ý rằng một số bệnh mắt khác cũng có thể gây đỏ mắt nhưng cần xử trí sớm hơn để tránh ảnh hưởng đến thị lực.
Để dễ hình dung hơn, dưới đây là bảng tóm tắt nhanh những điều nhiều người thường quan tâm khi tìm hiểu về đau mắt đỏ.
| Nội dung | Thông tin cần biết |
| Đau mắt đỏ có lây khi nhìn nhau không? | Không, đau mắt đỏ không lây chỉ vì nhìn nhau |
| Đau mắt đỏ lây qua đâu? | Chủ yếu qua tay bẩn, dịch tiết mắt và đồ dùng cá nhân bị nhiễm |
| Dấu hiệu thường gặp | Mắt đỏ, cộm, chảy nước mắt, có ghèn, ngứa hoặc rát nhẹ |
| Có nên dụi mắt không? | Không nên, vì dễ làm mắt khó chịu hơn và tăng nguy cơ lây lan |
| Có nên đeo kính áp tròng không? | Không nên, nên ngưng dùng khi đang bị đau mắt đỏ |
| Có thể đeo kính mát không? | Có thể, nếu là kính mát sạch, dễ vệ sinh và dùng riêng |
| Khi nào nên đi khám? | Khi mắt đau nhiều, nhìn mờ, sợ sáng rõ, đỏ nặng hoặc lâu không đỡ |
Khi bị đau mắt đỏ nên chăm sóc mắt như thế nào?
Phần lớn trường hợp do virus, có thể tự cải thiện theo thời gian. NHS cho biết nhiều ca đau mắt đỏ sẽ đỡ dần trong khoảng một đến hai tuần, nên việc chăm sóc tại nhà thường tập trung vào giảm khó chịu, giữ mắt sạch và hạn chế lây lan hơn là cố dùng thật nhiều thuốc.
Khi bị đau mắt đỏ, bạn có thể lau ghèn bằng gạc hoặc bông sạch với nước sạch đã để nguội, lau nhẹ vùng mí mắt và giữ tay thật sạch trước khi chạm vào mắt. CDC cũng khuyến nghị dùng chườm lạnh và nước mắt nhân tạo không kê đơn để hỗ trợ giảm cảm giác viêm, khô hoặc rát do đau mắt đỏ gây ra.
Nếu đang đeo kính áp tròng, bạn nên ngưng ngay khi xuất hiện đau mắt đỏ hoặc nghi ngờ viêm kết mạc. Việc tiếp tục đeo lens khi đang bị đau mắt đỏ có thể khiến mắt khó chịu hơn và làm việc hồi phục chậm đi.
Một điều khá nhiều người làm sai là tự mua kháng sinh nhỏ mắt khi mới bị đau mắt đỏ. Thực tế, đau mắt đỏ do virus sẽ không đáp ứng với kháng sinh, còn nếu nguyên nhân không phải viêm kết mạc thông thường thì việc tự dùng thuốc có thể khiến bạn chậm đi khám. Với đau mắt đỏ, chăm sóc đúng và theo dõi dấu hiệu bất thường vẫn quan trọng hơn việc dùng thuốc theo truyền miệng.
Bên cạnh đó, để hạn chế lây lan đau mắt đỏ, bạn nên rửa tay thường xuyên, không dụi mắt, không dùng chung khăn mặt, gối, thuốc nhỏ mắt hay mỹ phẩm mắt. Đây là những việc tưởng nhỏ nhưng ảnh hưởng rất lớn đến việc đau mắt đỏ có lây sang người xung quanh hay không.
Trong thời gian bị đau mắt đỏ, bạn cũng nên chú ý nghỉ ngơi nhiều hơn, hạn chế tiếp xúc với khói bụi và giữ cho mắt bớt kích ứng nhất có thể. Những thói quen đơn giản như lau mắt nhẹ nhàng, ngủ đủ giấc và tránh chạm tay lên mắt nhiều lần trong ngày sẽ giúp quá trình hồi phục dễ chịu hơn đáng kể. Đây không phải là cách làm bệnh khỏi ngay, nhưng lại giúp mắt ít bị kích thích thêm trong lúc còn đỏ và khó chịu.
Khi nào bị đau mắt đỏ thì nên đi khám sớm?
Dù nhiều trường hợp đau mắt đỏ có thể tự đỡ, vẫn có những tình huống bạn không nên chờ đợi quá lâu. NHS khuyến cáo nên đi khám nếu đau mắt đỏ không cải thiện trong khoảng 7 ngày, hoặc nếu mắt đau nhiều, nhạy sáng rõ, nhìn mờ hoặc đỏ dữ dội hơn bình thường. Đây là những dấu hiệu cần được kiểm tra sớm.
AAO cũng cho biết nếu bạn nghĩ mình bị đau mắt đỏ nhưng lại có đau nhiều, sợ sáng, thay đổi thị lực hoặc khó chịu tăng nhanh, bạn nên đi khám chuyên khoa mắt để loại trừ những tình trạng khác nghiêm trọng hơn. Không phải mọi biểu hiện giống đau mắt đỏ đều là viêm kết mạc lành tính.
Trẻ sơ sinh là nhóm cần được chú ý đặc biệt. CDC cho biết đau mắt đỏ ở trẻ mới sinh có thể liên quan đến những nguyên nhân cần xử trí sớm, nên nếu trẻ sơ sinh đỏ mắt hoặc chảy dịch mắt, gia đình không nên chỉ tự theo dõi tại nhà. Người đang dùng kính áp tròng mà bị đau mắt đỏ cũng là nhóm cần cẩn thận hơn bình thường.
Nói một cách dễ hiểu, nếu đau mắt đỏ chỉ nhẹ và đang đỡ dần thì bạn có thể tiếp tục chăm sóc đúng cách. Nhưng nếu đau mắt đỏ đỏ hơn, đau hơn, nhìn mờ hơn hoặc kéo dài lâu hơn, đừng chỉ hy vọng bệnh tự hết. Với mắt, đi khám đúng lúc luôn an toàn hơn nhiều so với cố chịu đựng.
Ngoài ra, nếu đau mắt đỏ khiến bạn khó mở mắt vào buổi sáng vì ghèn quá nhiều, mắt sưng rõ hoặc kèm cảm giác toàn thân mệt hơn bất thường, bạn cũng nên cân nhắc đi khám sớm hơn thay vì chỉ tự điều trị tại nhà. Với những người có cơ địa mắt nhạy cảm hoặc từng có vấn đề ở mắt trước đó, việc chủ động kiểm tra sẽ giúp an tâm hơn và tránh bỏ sót những nguyên nhân khác không đơn thuần là đau mắt đỏ.
Vì sao nhiều người vẫn đeo kính mát khi bị đau mắt đỏ?
Khi bị đau mắt đỏ, mắt thường nhạy sáng hơn bình thường nên nhiều người dễ cảm thấy chói, cộm hoặc khó chịu khi ra ngoài. Trong những lúc như vậy, một chiếc kính mát sạch, dễ đeo và thuận tiện vệ sinh có thể giúp mắt đỡ bị tác động bởi nắng, bụi và gió. Đây là lựa chọn hỗ trợ trong sinh hoạt hằng ngày, đặc biệt với những ai vẫn phải đi làm, đi học hoặc di chuyển thường xuyên.
Điều cần hiểu rõ là kính mát không điều trị đau mắt đỏ. Vai trò của kính mát là hỗ trợ che nắng, giảm chói và giúp mắt dễ chịu hơn trong lúc sinh hoạt. Với người đang bị đau mắt đỏ mà vẫn phải ra ngoài, việc có thêm một lớp che chắn trước nắng, bụi và gió thường giúp cảm giác rát, cộm hoặc chảy nước mắt bớt khó chịu hơn.
Nếu đang tìm một mẫu kính mát dùng hằng ngày trong giai đoạn mắt nhạy cảm hơn bình thường, bạn nên ưu tiên các thiết kế đeo nhẹ, dễ lau chùi, ôm vừa gương mặt và thuận tiện vệ sinh. Dưới đây là một số gợi ý bạn có thể tham khảo tại Mắt kính Tâm Đức.
KÍNH MÁT POLICE SPLE37N
KÍNH MÁT POLICE SPLE37N phù hợp với những ai thích kiểu kính mát có điểm nhấn rõ hơn trên gương mặt nhưng vẫn muốn giữ cảm giác đeo chắc chắn khi sử dụng hằng ngày. Nếu bạn đang bị đau mắt đỏ và vẫn phải di chuyển thường xuyên, một mẫu đeo gọn, dễ dùng như vậy sẽ giúp mắt dễ chịu hơn khi đi ngoài trời.
KÍNH MÁT BOLON BL7111
KÍNH MÁT BOLON BL7111 là gợi ý phù hợp với người thích phong cách thanh lịch, dễ đeo và dễ phối cùng nhiều kiểu trang phục thường ngày. Với người đang bị đau mắt đỏ, những mẫu kính mát theo hướng gọn gàng, nhẹ và dễ vệ sinh thường sẽ tiện hơn trong sinh hoạt hằng ngày.
Kính mát POVINO NN107
Kính mát POVINO NN107 phù hợp với những ai thích thiết kế trẻ trung, dễ dùng và không quá kén phong cách. Nếu bạn cần một mẫu kính mát có thể đeo khi đi làm, đi chơi hoặc di chuyển ngoài trời trong lúc mắt đang nhạy sáng vì đau mắt đỏ, đây là lựa chọn có thể tham khảo thêm.
Kính mát POVINO S524
Kính mát POVINO S524 là mẫu phù hợp với người muốn một thiết kế cân bằng giữa sự gọn gàng và cảm giác hiện đại. Khi mắt đang khó chịu do đau mắt đỏ, những mẫu kính mát dễ đeo và thuận tiện vệ sinh như vậy thường sẽ phù hợp hơn trong sinh hoạt hằng ngày.
Kính mát POVINO SM9012
Kính mát POVINO SM9012 phù hợp với người muốn tìm một mẫu kính mát đeo hằng ngày theo hướng đơn giản, tiện dùng và dễ kết hợp trong nhiều hoàn cảnh. Nếu bạn vẫn phải ra ngoài thường xuyên trong giai đoạn đau mắt đỏ, một mẫu như vậy sẽ giúp việc di chuyển trở nên dễ chịu hơn trước nắng, bụi và gió.
Với đau mắt đỏ, điều quan trọng nhất vẫn là cảm giác đeo thực tế và vệ sinh kính thường xuyên. Một chiếc kính mát phù hợp nên dễ chịu, không quá nặng mặt và không dùng chung với người khác. Nếu muốn xem kỹ hơn từng mẫu để chọn kiểu phù hợp với nhu cầu hằng ngày, bạn có thể tham khảo thêm tại Mắt kính Tâm Đức.
Kết luận
Đau mắt đỏ không lây chỉ vì nhìn nhau. Điều quan trọng hơn là hiểu đúng đường lây thật sự, chăm sóc đau mắt đỏ đúng cách và giữ vệ sinh tốt trong sinh hoạt hằng ngày. Nếu mắt đang nhạy sáng và bạn vẫn phải ra ngoài, một chiếc kính mát sạch có thể giúp mắt dễ chịu hơn trước nắng, bụi và gió. Bạn có thể tham khảo thêm các mẫu kính mát phù hợp tại Mắt kính Tâm Đức để chọn kiểu dùng hằng ngày thuận tiện hơn hoặc truy cập vào Fanpage Mắt Kính Tâm Đức – matkinhtamduc.com để nhận thêm các thông tin mới nhất.
