Loạn thị bẩm sinh là gì? Đây là tật khúc xạ xuất hiện từ rất sớm nhưng nhiều cha mẹ lại dễ bỏ qua. Tình trạng này có thể âm thầm ảnh hưởng đến khả năng nhìn rõ, tập trung và kết quả học tập của trẻ nếu không được phát hiện kịp thời. Việc nhận biết sớm các biểu hiện bất thường ở mắt sẽ giúp cha mẹ chủ động bảo vệ thị lực cho con ngay từ những năm đầu đời. Bài viết sau của Mắt kính Tâm Đức sẽ giúp bạn nhận biết 6 dấu hiệu điển hình, hiểu rõ nguyên nhân và cách chăm sóc, kiểm soát loạn thị bẩm sinh hiệu quả cho trẻ.
Loạn thị bẩm sinh là gì?
Loạn thị bẩm sinh là tình trạng mắt đã bị loạn thị ngay từ khi trẻ sinh ra. Nguyên nhân chủ yếu đến từ sự bất thường trong hình dạng giác mạc hoặc thủy tinh thể. Thay vì có bề mặt cong đều, giác mạc của người bị loạn thị thường cong không đồng nhất, khiến ánh sáng đi vào mắt không hội tụ tại một điểm duy nhất trên võng mạc. Kết quả là hình ảnh trẻ nhìn thấy bị mờ, nhòe hoặc méo ở cả khoảng cách gần lẫn xa.
Khác với cận thị hay viễn thị, loạn thị bẩm sinh không tự biến mất theo thời gian. Nếu không được phát hiện và điều chỉnh kịp thời, tình trạng này có thể ảnh hưởng lâu dài đến sự phát triển thị giác, khả năng học tập và sinh hoạt hàng ngày của trẻ.
Dấu hiệu điển hình của loạn thị bẩm sinh
Loạn thị bẩm sinh là một tật khúc xạ xuất hiện từ sớm, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng nhìn rõ và chất lượng sinh hoạt hằng ngày. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu điển hình sẽ giúp phát hiện kịp thời và có hướng chăm sóc thị lực phù hợp, đặc biệt ở trẻ nhỏ.
-
- Nhìn mờ hoặc méo hình: Người bị loạn thị bẩm sinh thường nhìn hình ảnh không rõ nét, bị nhòe hoặc méo mó. Các đường thẳng có thể trông cong, nghiêng hoặc không đều nhau. Tình trạng này xảy ra ở cả nhìn xa lẫn nhìn gần.
- Hay nheo mắt khi nhìn: Nheo mắt là phản xạ tự nhiên để cố gắng nhìn rõ hơn khi thị lực không chuẩn. Người loạn thị bẩm sinh thường nheo mắt khi đọc chữ nhỏ hoặc nhìn vật ở xa. Thói quen này dễ xuất hiện từ khi còn nhỏ.
- Mỏi mắt, nhức mắt thường xuyên: Mắt phải điều tiết liên tục để bù trừ cho hình ảnh bị méo. Điều này gây cảm giác mỏi, căng tức hoặc nhức mắt. Tình trạng thường rõ hơn sau khi học tập hoặc làm việc lâu.
- Đau đầu, chóng mặt nhẹ: Loạn thị bẩm sinh có thể khiến não bộ phải xử lý hình ảnh không rõ ràng trong thời gian dài. Điều này dễ gây đau đầu, đặc biệt ở vùng trán hoặc thái dương. Một số trường hợp còn kèm cảm giác chóng mặt nhẹ.
- Khó tập trung, nhanh mệt khi học (ở trẻ em): Trẻ loạn thị bẩm sinh thường gặp khó khăn khi đọc sách hoặc nhìn bảng. Việc nhìn không rõ khiến trẻ nhanh mệt và giảm khả năng tập trung. Lâu dài có thể ảnh hưởng đến kết quả học tập.
- Nghiêng đầu hoặc quay đầu khi nhìn: Người bị loạn thị thường vô thức nghiêng đầu để tìm góc nhìn rõ hơn. Đây là cách mắt cố gắng giảm độ méo hình. Dấu hiệu này khá phổ biến ở trẻ nhỏ.
Nếu xuất hiện một hoặc nhiều dấu hiệu trên, người bệnh nên chủ động đi đo mắt và kiểm tra thị lực càng sớm càng tốt. Việc phát hiện và điều chỉnh loạn thị bẩm sinh kịp thời sẽ giúp cải thiện tầm nhìn, giảm mỏi mắt và hạn chế ảnh hưởng lâu dài đến học tập cũng như sinh hoạt hằng ngày.
Xem thêm: Dấu hiệu của cận thị nhẹ: 5 dấu hiệu phổ biến không nên bỏ qua
Nguyên nhân gây loạn thị bẩm sinh
Loạn thị bẩm sinh chủ yếu xuất phát từ những yếu tố liên quan đến cấu trúc tự nhiên của mắt ngay từ khi sinh ra. Trong đó, yếu tố di truyền và sự phát triển không đồng đều của giác mạc là nguyên nhân phổ biến nhất.
-
- Di truyền từ gia đình: Loạn thị bẩm sinh có xu hướng di truyền nếu cha hoặc mẹ mắc các tật khúc xạ như loạn thị, cận thị hoặc viễn thị. Trẻ sinh ra trong gia đình có tiền sử tật khúc xạ thường có nguy cơ loạn thị cao hơn bình thường. Đây là nguyên nhân chiếm tỷ lệ lớn nhất.
- Giác mạc cong không đều ngay từ khi sinh: Ở người bình thường, giác mạc có độ cong tròn đều giúp ánh sáng hội tụ chính xác. Với loạn thị bẩm sinh, giác mạc hoặc thủy tinh thể có hình dạng không đồng đều, khiến ánh sáng đi vào mắt bị tán xạ. Tình trạng này tồn tại từ khi mới sinh và không tự điều chỉnh theo thời gian.
- Sự phát triển bất thường của mắt trong thai kỳ: Trong quá trình mang thai, nếu cấu trúc mắt của thai nhi phát triển không cân đối, có thể dẫn đến loạn thị bẩm sinh. Những thay đổi nhỏ ở giác mạc hoặc trục nhãn cầu cũng đủ gây ảnh hưởng đến khả năng hội tụ ánh sáng. Nguyên nhân này thường khó nhận biết nếu không đo mắt sớm.
- Ảnh hưởng từ tật khúc xạ bẩm sinh khác: Loạn thị bẩm sinh thường xuất hiện đồng thời với cận thị hoặc viễn thị bẩm sinh. Khi các tật khúc xạ kết hợp, khả năng nhìn rõ càng bị ảnh hưởng nhiều hơn. Điều này khiến việc phát hiện sớm trở nên đặc biệt quan trọng.
Loạn thị bẩm sinh không phải do thói quen sinh hoạt hay sử dụng mắt sai cách, mà chủ yếu hình thành từ yếu tố di truyền và cấu trúc mắt. Việc khám mắt định kỳ từ sớm sẽ giúp phát hiện chính xác và có giải pháp điều chỉnh phù hợp.
Cách chăm sóc trẻ bị loạn thị bẩm sinh
Việc chăm sóc trẻ bị loạn thị bẩm sinh không chỉ dừng lại ở việc đeo kính đúng độ mà còn cần sự quan tâm toàn diện từ môi trường sinh hoạt, thói quen sử dụng mắt đến cách bảo vệ mắt mỗi ngày. Khi được chăm sóc đúng cách, đôi mắt của trẻ sẽ giảm áp lực điều tiết, từ đó hạn chế tình trạng mỏi mắt và hỗ trợ thị lực phát triển ổn định hơn.
Tạo không gian sinh hoạt hợp lý cho con
Không gian học tập và sinh hoạt của trẻ cần đảm bảo đủ ánh sáng, ưu tiên ánh sáng tự nhiên. Bàn học nên đặt gần cửa sổ, tránh ánh sáng chiếu trực tiếp vào mắt hoặc tạo bóng tối trên mặt bàn. Khoảng cách từ mắt đến sách vở hoặc màn hình nên duy trì ở mức phù hợp. Trẻ không nên cúi sát khi đọc hoặc viết. Thời gian sử dụng thiết bị điện tử cũng cần được kiểm soát, tránh để trẻ nhìn màn hình liên tục trong thời gian dài.
Khuyến khích trẻ tập thể dục cho mắt mỗi ngày
Các bài tập đơn giản cho mắt có thể giúp giảm mỏi và hỗ trợ điều tiết thị lực. Cha mẹ có thể hướng dẫn trẻ nhìn xa rồi nhìn gần luân phiên, chớp mắt đều đặn hoặc cho mắt nghỉ ngơi sau mỗi khoảng thời gian học tập. Việc cho trẻ ra ngoài chơi, nhìn cây xanh và cảnh vật tự nhiên cũng rất có lợi cho mắt, đồng thời giúp trẻ thư giãn tinh thần.
Sử dụng thuốc nhỏ mắt đúng cách và an toàn
Thuốc nhỏ mắt chỉ nên sử dụng khi có chỉ định từ chuyên gia y tế. Cha mẹ không nên tự ý mua thuốc cho trẻ vì việc dùng sai có thể gây kích ứng hoặc làm khô mắt. Trong trường hợp trẻ cần nhỏ mắt để làm ẩm hoặc giảm mỏi, hãy tuân thủ đúng liều lượng và hướng dẫn sử dụng, đồng thời giữ vệ sinh tay và lọ thuốc để tránh nhiễm khuẩn.
Nhìn chung, việc xây dựng không gian sinh hoạt phù hợp, khuyến khích trẻ vận động cho mắt thường xuyên và sử dụng thuốc nhỏ mắt đúng cách sẽ góp phần quan trọng trong quá trình chăm sóc trẻ bị loạn thị bẩm sinh. Sự đồng hành và quan sát sát sao của cha mẹ chính là yếu tố giúp trẻ duy trì thị lực tốt, học tập hiệu quả và sinh hoạt thoải mái hơn mỗi ngày.
Xem thêm: Top 14 cách chăm sóc mắt an toàn giúp hạn chế các bệnh về thị lực
Loạn thị bẩm sinh có chữa được không?
Loạn thị bẩm sinh không thể tự khỏi, tuy nhiên hoàn toàn có thể kiểm soát và cải thiện thị lực hiệu quả nếu được phát hiện sớm và áp dụng phương pháp phù hợp theo từng độ tuổi. Khả năng “chữa” hay không sẽ phụ thuộc nhiều vào độ tuổi và tình trạng mắt cụ thể.
Trẻ dưới 18 tuổi
Ở trẻ em và thanh thiếu niên, loạn thị bẩm sinh chưa thể điều trị dứt điểm bằng phẫu thuật do mắt vẫn đang trong giai đoạn phát triển. Giải pháp chính là đeo kính loạn thị đúng độ kết hợp sử dụng tròng kính chính hãng để giúp mắt nhìn rõ, giảm mỏi mắt và hỗ trợ sự phát triển thị giác bình thường. Việc khám mắt định kỳ rất quan trọng để theo dõi sự thay đổi độ loạn và điều chỉnh kính kịp thời.
Người từ 18 tuổi trở lên
Với người từ 18 tuổi, khi mắt đã phát triển ổn định, loạn thị bẩm sinh có thể được điều trị bằng các phương pháp phẫu thuật khúc xạ như LASIK, Femto LASIK hoặc SMILE (nếu đủ điều kiện). Trường hợp chưa hoặc không muốn phẫu thuật vẫn có thể đeo kính gọng hoặc kính áp tròng loạn thị để đảm bảo thị lực rõ nét. Việc lựa chọn phương pháp nào cần được bác sĩ chuyên khoa thăm khám và tư vấn cụ thể.
Loạn thị bẩm sinh không thể tự khỏi nhưng hoàn toàn có giải pháp kiểm soát và cải thiện. Phát hiện sớm, đeo kính đúng độ và thăm khám mắt định kỳ là chìa khóa giúp bảo vệ thị lực lâu dài.
Cách chăm sóc mắt khi bị loạn thị bẩm sinh
Loạn thị bẩm sinh tuy không thể tự khỏi nhưng hoàn toàn có thể chăm sóc và kiểm soát tốt để hạn chế mỏi mắt, nhức đầu và giảm nguy cơ tăng độ. Việc kết hợp chế độ dinh dưỡng hợp lý, thói quen sinh hoạt khoa học và lựa chọn tròng kính chính hãng phù hợp sẽ giúp đôi mắt khỏe hơn mỗi ngày và duy trì thị lực ổn định lâu dài.
Thực phẩm tốt cho mắt
Bên cạnh việc đeo kính đúng độ, chế độ dinh dưỡng hằng ngày đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ và bảo vệ mắt ở người bị loạn thị bẩm sinh. Việc bổ sung đầy đủ dưỡng chất cần thiết sẽ giúp giảm mỏi mắt và duy trì thị lực ổn định hơn.
-
- Vitamin A: Giúp tăng cường thị lực và bảo vệ giác mạc, có nhiều trong cà rốt, bí đỏ, khoai lang.
- Vitamin C và E: Hỗ trợ chống oxy hóa, bảo vệ tế bào mắt, có trong cam, bưởi, dâu tây và các loại hạt.
- Lutein: Giúp bảo vệ võng mạc và giảm mỏi mắt, thường có trong rau xanh đậm như cải bó xôi, cải xoăn.
- Omega-3: Hỗ trợ giảm khô mắt và duy trì độ ẩm tự nhiên cho mắt, có nhiều trong cá hồi, cá thu.
- Trứng và các loại hạt: Cung cấp dưỡng chất cần thiết giúp mắt khỏe mạnh lâu dài.
- Uống đủ nước mỗi ngày: Giúp hạn chế tình trạng khô mắt và mỏi mắt do điều tiết nhiều.
Đối với trẻ bị loạn thị bẩm sinh, việc đeo kính đúng độ cần đi kèm với gọng kính phù hợp với khuôn mặt và độ tuổi. Cha mẹ nên chọn các dòng kính trẻ em Povino được thiết kế riêng cho trẻ, giúp hạn chế trượt kính, giảm áp lực lên sống mũi và tạo sự thoải mái khi trẻ học tập, vui chơi trong thời gian dài.
Các phương pháp chăm sóc mắt hàng ngày
Bên cạnh việc điều chỉnh thị lực bằng kính, người bị loạn thị bẩm sinh cần duy trì các thói quen chăm sóc mắt đúng cách mỗi ngày. Những phương pháp đơn giản nhưng thực hiện đều đặn sẽ giúp giảm mỏi mắt và bảo vệ thị lực lâu dài.
- Đeo kính đúng độ theo chỉ định: Giúp hình ảnh rõ nét, giảm áp lực điều tiết và hạn chế mỏi mắt.
- Hạn chế sử dụng thiết bị điện tử liên tục: Tránh nhìn màn hình quá lâu để giảm căng thẳng cho mắt.
- Áp dụng quy tắc 20–20–20: Sau mỗi 20 phút nhìn gần, nhìn xa 20 feet (khoảng 6 m) trong 20 giây để mắt được nghỉ ngơi.
- Đảm bảo ánh sáng học tập và làm việc phù hợp: Tránh ánh sáng quá yếu hoặc quá chói gây mỏi mắt.
- Giữ tư thế ngồi đúng khi đọc và làm việc: Khoảng cách mắt với sách hoặc màn hình nên từ 30–40 cm.
- Khám mắt định kỳ: Giúp theo dõi sự thay đổi thị lực và điều chỉnh kính kịp thời khi cần thiết.
Loạn thị bẩm sinh là một tật khúc xạ không thể tự khỏi nhưng hoàn toàn có thể phát hiện sớm và kiểm soát hiệu quả nếu được quan tâm đúng cách. Việc nhận biết dấu hiệu từ sớm, hiểu rõ nguyên nhân, chăm sóc mắt khoa học và thăm khám định kỳ sẽ giúp hạn chế ảnh hưởng của loạn thị bẩm sinh đến thị lực, học tập và sinh hoạt hằng ngày, đặc biệt ở trẻ nhỏ. Chủ động bảo vệ đôi mắt ngay từ hôm nay chính là nền tảng quan trọng giúp trẻ và người mắc loạn thị bẩm sinh duy trì thị lực ổn định và chất lượng cuộc sống lâu dài.
Xem thêm: Loạn thị có cần đeo kính không và cách chọn kính phù hợp
Nếu bạn còn băn khoăn về loạn thị bẩm sinh hoặc đang lo lắng về tình trạng thị lực của mình hay của trẻ, hãy liên hệ Mắt kính Tâm Đức để được tư vấn chi tiết và đo mắt miễn phí. Đội ngũ chuyên viên giàu kinh nghiệm sẽ giúp kiểm tra chính xác độ loạn, theo dõi tình trạng thị lực và tư vấn tròng kính loạn thị chính hãng phù hợp, đảm bảo đeo kính đúng cách và an toàn cho mắt.
📞 Hotline: 1900 9999 37
💬 Inbox Mắt kính Tâm Đức ngay hôm nay tại đây để được hỗ trợ nhanh chóng, chủ động bảo vệ thị lực và kiểm soát loạn thị bẩm sinh hiệu quả lâu dài.
